Klassiekers lezen voor beginners: 8 praktische tips

Je wilt al tijden eens een klassieker lezen. Jane Eyre, Frankenstein, Trots en vooroordeel... boeken waarvan je de titel kent, maar die toch nét iets langer op je leeslijst blijven staan. Want zijn klassiekers niet moeilijk, ouderwets en vooral heel erg serieus?

Niets is minder waar. Niet voor niets worden deze verhalen soms honderden jaren later nog steeds gelezen én opnieuw verteld. Zo verschijnt binnenkort een nieuwe verfilming van Jane Austens Verstand en gevoel. Het verhaal over de zussen Elinor en Marianne werd voor het eerst gepubliceerd in 1811, maar liefde, liefdesverdriet, familieverwachtingen en de eeuwige strijd tussen je verstand en je gevoel blijken ruim tweehonderd jaar later nog altijd herkenbaar.

En dat geldt voor veel klassiekers. De werelden waarin ze zich afspelen zijn misschien veranderd, maar onderwerpen als liefde, jaloezie, macht, vrijheid, familie en identiteit zijn verrassend actueel gebleven.

Wil je vaker een klassieker uit de kast pakken? Met deze tips wordt beginnen een stuk makkelijker.

1. Begin klein

Je hoeft echt niet meteen aan De graaf van Montecristo te beginnen. Kies eerst eens een kortere klassieker met een verhaal dat je aanspreekt.

Het vreemde verhaal van Dr. Jekyll en Mr. Hyde van Robert Louis Stevenson is bijvoorbeeld lekker compact en leest bijna als een moderne thriller. Ook De zwarte kat & andere spannende verhalen van Edgar Allan Poe is een fijne kennismaking als je van duistere verhalen houdt. En met Witte nachten van Dostojevski ontdek je in een ontroerend liefdesverhaal meteen waarom zijn werk nu door heel veel jonge lezers opnieuw wordt ontdekt.

2. Lees iets over de schrijver en zijn/haar tijd

Neem Jane Austen. Als je iets weet over de positie van vrouwen, huwelijk, geld en maatschappelijke status in haar tijd, lees je haar romans meteen met andere ogen. Achter alle romances, bals en scherpe dialogen zit namelijk behoorlijk wat maatschappijkritiek.

Of Oscar Wilde. Als je meer weet over de strenge Victoriaanse maatschappij waarin hij leefde, krijgen schoonheid, moraal en het leiden van een dubbelleven in Het portret van Dorian Gray opeens een extra lading. Die achtergrond maakt een oud boek vaak juist verrassend modern.

3. Ontdek vooraf de belangrijkste thema's

Niet door alvast de complete Wikipedia-pagina te lezen, maar kijk liever naar de grote thema's. Als je weet dat Frankenstein van Mary Shelley niet alleen een griezelverhaal is, maar ook draait om ambitie, verantwoordelijkheid, eenzaamheid en de gevolgen van wat we creëren, ga je tijdens het lezen vanzelf meer zien.

En bij Little Women kun je bijvoorbeeld letten op familie, verwachtingen, onafhankelijkheid en de verschillende ideeën die de vier zussen hebben over hoe ze hun leven willen leiden.

Een beetje voorkennis kan een boek van bijna tweehonderd jaar oud opeens een stuk dichterbij brengen.

4. Zoek dingen op die je niet begrijpt

Een klassieker speelt zich vaak af in een wereld die behoorlijk verschilt van de onze. Je komt gebruiken, beroepen, maatschappelijke regels of woorden tegen die voor de schrijver en zijn tijdgenoten volkomen vanzelfsprekend waren, maar voor ons niet meer.

Blijf je ergens op hangen? Zoek het gewoon even op. Dat is geen teken dat het boek te moeilijk voor je is. Integendeel: soms heb je maar één klein beetje achtergrondinformatie nodig om een hele scène beter te begrijpen.

5. Maak het boek van jezelf

Onderstrepen, ezelsoren, post-its, aantekeningen in de kantlijn: voor sommige lezers is het heiligschennis, voor anderen maakt het lezen er juist leuker door.

Tijdens het lezen van een klassieker kan het helpen om mooie zinnen te markeren, namen van personages te noteren of af en toe op te schrijven wat je opvalt. Zeker bij een wat langere of rijkere roman raak je zo minder snel de draad kwijt.

Schrijf je liever niet in boeken? Een notitie in je telefoon of een apart schriftje werkt natuurlijk net zo goed.

6. Neem de tijd

Niemand heeft bepaald dat je een klassieker binnen een week uit moet hebben. Sterker nog: sommige boeken worden juist leuker als je er wat langer mee optrekt.

Dat is zeker fijn bij een dikkere roman als Jane Eyre. Met 624 pagina's is het misschien niet het boek dat je in één weekend uitleest, maar dat hoeft ook helemaal niet. Geef jezelf de tijd om Thornfield Hall binnen te stappen, meneer Rochester te leren kennen en langzaam te ontdekken wat er achter de gesloten deuren van het landhuis speelt.

Tien pagina's per dag is ook lezen. Een paar hoofdstukken in het weekend ook.

7. Lees voor het verhaal, niet voor de prestatie

Misschien wel de belangrijkste tip: je hoeft een klassieker niet te ‘doorgronden’ om ervan te mogen genieten. Je hoeft bij Jane Austen niet iedere subtiele verwijzing naar sociale klasse te herkennen om mee te leven met Elizabeth Bennet en Mr Darcy. En je hoeft niet precies te kunnen uitleggen waarom Woeste hoogten zo'n belangrijke roman is om volledig op te gaan in de destructieve liefde tussen Catherine en Heathcliff.

Laat dus vooral het idee los dat je een klassieker op de ‘juiste’ manier moet lezen. Begin bij het verhaal, de personages en de sfeer. De rest komt vanzelf. En soms pas bij een tweede keer lezen.

8. Kies een klassieker die past bij wat je al graag leest

Misschien is dit wel de makkelijkste manier om te beginnen. Kijk niet naar welke klassiekers je volgens anderen gelezen zou móéten hebben, maar naar de boeken waar je normaal gesproken graag naar grijpt.

Dol op romance? Probeer Trots en vooroordeel, het beroemde liefdesverhaal van Elizabeth Bennet en Mr Darcy, of Witte nachten van Fjodor Dostojevski.

Lees je graag gothic, horror of dark academia? Dan zijn Frankenstein, Dracula, Het portret van Dorian Gray of Het vreemde verhaal van Dr. Jekyll en Mr. Hyde waarschijnlijk een goede ingang.

Hou je van sterke vrouwelijke hoofdpersonen en verhalen over onafhankelijkheid? Dan zijn Jane Eyre en Little Women mooie keuzes. 

Een klassieker is uiteindelijk gewoon een boek. En net als bij ieder ander boek geldt: hoe beter het aansluit bij wat jij leuk vindt, hoe groter de kans dat je wilt blijven lezen.

Nog op zoek naar je eerste klassieker? Bekijk dan alle klassiekers van Rainbow en kies vooral het boek waar jij nieuwsgierig naar wordt.